Có lần, cách đây mấy năm, đang đi nghỉ hè ở cái nhà ngoài
biển, mình và ngài thức dậy sớm để đi dạo. Đang đi thì mình nhìn thấy một ông
già đang bị kẹt đầu trong thùng rác. Ông ý mang thùng rác trong nhà ra định đổ
vào thùng rác công cộng. Khốn nỗi thùng rác công cộng to và có cái nắp quá nặng
nên ông già cùng thùng rác bé của ông ý kẹt luôn, tiến không được, lùi không xong.
Mình thấy thế thì chạy đến sau lưng nâng cái nắp thùng rác lên cao. Ông già
trút được rác xong, lẫm chẫm xách cái thùng không đi thẳng, thậm chí còn không
biết có mình đứng đấy. Ngài lúc đó cũng kịp tiến đến bên vợ, cười cười bảo “Em
có biết em vừa giúp ai không, một trong những người giàu nhất nước Ý đấy”. Người
giàu nhất nước Ý sáng thức dậy sớm đi đổ rác, còn những người nghèo nhất nước Ý
thì có lẽ vẫn đang ngủ và thức dậy một cái là than thân trách phận chửi chính
quyền.
Mình có bà bạn người Mỹ. Hồi học chung nhóm với bọn mình bà
ý đã gần 70 tuổi. Tuy bà ý học chậm và nhiều lúc già yếu mệt nên ngồi quay lơ
ra ngó lên trần nhà làm cả nhóm phải đợi, nhưng mình vẫn nể. Mình mà gần 70
tuổi thì cũng chỉ mong vẫn còn tinh thần háo hức học hỏi được như thế. Những
người như vậy, đầu óc họ không có chỗ cho sự buồn chán, thậm chí những ý nghĩ nhỏ
nhoi tiêu cực cũng không có.
Thỉnh thoảng mình lại có dịp gặp hoặc quen những cặp vợ
chồng già giờ rảnh rỗi thì dắt tay nhau đi du lịch, khám phá thế giới cùng
nhau, làm cùng nhau những điều hồi trẻ nhiều thứ vướng bận không thể làm. Già
kiểu đấy thì thích hơn những kiểu già khác.
Hôm mới đến thi thử để xếp lớp theo trình độ, mình gặp một
chị người Pháp. 64 tuổi, tranh thủ hè đi học một khóa tiếng Ý hai tuần. Ngày
cuối cùng, đang trên đường đến lớp thì mình thấy chị ý, cũng đang trên đường
đến lớp, đi trong phố nắm tay một anh. Chắc vợ học xong thì chồng cũng từ Pháp
bay qua để hai vợ chồng đi nghỉ hè với nhau.
Hôm nọ mình mang ông con trai đi khám mắt định kỳ. Đang
ngồi ở phòng đợi thì một cụ ông từ phòng khám đi ra. Cụ ông nhìn phải ngoài 90,
gầy lỏng lẻo, nước da trắng bợt của người già di chuyển kém nên chỉ ở trong
nhà. Cụ ông di chuyển kém thật, chống gậy nhích từng bước, mỗi bước chỉ được
khoảng chục centimeter theo đúng nghĩa đen, nhưng con cái xúm quanh định giúp
cụ đều gạt ra để tự đi. Mình cười chào cụ và cụ cũng chào lại. Một lúc lâu sau,
cụ vào tái khám xong đi về, trên đường ra phía cửa lại rẽ sang chỗ mình đang
ngồi. Rẽ sang vài bước với người khỏe mạnh là việc chả có gì, nhưng với người
phải nhích từng bước một thì không hề đơn giản. Thấy cụ chống gậy đến gần, mình
ngẩng lên. Cụ hỏi “Cô người nước nào?”. Bảo “Cháu là người VN”. Cụ lại hỏi “Bọn
trẻ là con cô à, sao tôi thấy chúng nó không giống cô?”. Bảo chúng nó lai Việt
Ý cụ ạ. Mối băn khoăn của cụ có vẻ được giải tỏa, cụ cười xòe ra bảo “Cô đẹp
lắm” rồi mới chống gậy quay đi. Đi mãi mới ra đến cửa.
Mình thích những người già như vậy, tuổi tác bao nhiêu cũng
không bao giờ khiến họ hết tò mò về thế giới. Chỉ sợ nhất những người thiếu sự
khiêm tốn hoặc thiếu khát vọng, ngoài 20 thành tựu một tí đã tưởng thiên hạ
trong tay mình hết; ngoài 30 đã thấy đời hết vị; ngoài 40 đời tròn trịa hay
không cũng chẳng còn thời gian để làm việc gì khác, chỉ còn chờ chết.
PS: Thỉnh thoảng, đi đây đó, gặp những cụ ông cụ bà già lụ
khụ khoác tay hoặc nắm tay nhau đi dạo, đang vội mấy cũng dừng lại mỉm cười.
Cái nắm tay tuổi già là biết bao giông bão tuổi trẻ. Không yêu nhau lắm, không
biết dẹp bỏ cái tôi, không bỏ rất nhiều công sức, thì chẳng có được sự nương
tựa trìu mến ấy.